Ana içeriğe atla

OZE 309 - Özel Eğitimde Fiziksel Eğitim ve Spor

Eğitim Fakültesi · Özel Eğitim Öğretmenliği · Lisans

AKTS: 3 T+U+L: 2+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Hatice TANIK
Öğretim Üyeleri: Dr. Öğr. Üyesi Hatice TANIK

Dersin Amacı

 0-6 yaş aralığındaki özel gereksinimli çocukların kaba-ince motor gelişim alanlarını desteklemek; duyusal uyarılabilirlik, motor planlama güçlüğü (dispraksi), koordinasyon ve denge sorunlarını gidermeye yönelik beceri analizleri, BÖP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) uygulamaları ve dijital/düşük-orta düzey spor etkinlik çizelgeleri (parkur/duyu bütünleme) tasarlama yetkinliği kazandırmaktır.

Ders İçeriği

Bu ders, 0-6 yaş arasındaki özel gereksinimli çocukların kaba ve ince motor gelişimini desteklemeyi amaçlar. Öğrenciler önce erken çocuklukta motor ve duyusal gelişimin temellerini, duyusal aşırı ya da az duyarlılığı ve duyu bütünlemeyi öğrenir. Sonra motor planlama sorunlarını (dispraksi), koordinasyon ve denge güçlüklerini inceler. Park ve dış mekânlarda beceri analizi yapar, ileri-geri zincirleme tekniklerini kullanır. Ardından kaba ve ince motor becerilere, duyusal zorluklara ve dispraksiye yönelik Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) hazırlar. Birinci yarıyıl, hazırlanan BEP'lerin sunumu ve vize ile sona erer.

İkinci yarıyılda ders, etkinlik çizelgeleri ve spora uyarlamaya yönelir. Öğrenciler düşük düzey (somut nesne ve resimli kart), orta ve dijital düzey (tablet ve QR kod) etkinlik çizelgeleri hazırlar. Parkur ve motor istasyonlar tasarlar, duyu bütünleme egzersizleri ve duyusal mola protokolleri oluşturur. Top, raket ve temel oyunlar gibi branşları görsel ve dijital çizelgelerle uyarlar. Dönem, öğrencilerin ürettiği BEP'lerin, beceri analizlerinin, parkur ve duyu bütünleme çizelgelerinin sergilenmesi ve sunumuyla biter.

Zorunlu Kaynaklar

  • Özel Eğitim 1. Kademe Oyun, Spor ve Fiziki Etkinlikler Kartları:

    Mirzeoğlu, A. D., Yanardağ, M., Top, E., Kaymak, A., Durmuşoğlu, Ö., & Çifci, R. (2019). Fiziki etkinlik ve spor kartları (OZ): Oyun, spor ve fiziki etkinlikler dersi I. kademe (1, 2, 3 ve 4. sınıf) orta-ağır zihinsel engeli ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için (A. D. Mirzeoğlu & M. Yanardağ, Ed.). Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.

  • Özel Eğitim 2. Kademe Görme Engelliler Beden Eğitimi Kartları:

    Akı, E., Arslantekin, B., Temel, C., Atasavun Uysal, S., Polga, H., & Şen, G. (2019). Beden eğitimi ve spor kartları BESK (GE): Beden eğitimi, spor ve bağımsız hareket dersi II. kademe (5, 6, 7 ve 8. sınıf) görmeyen/az gören öğrenciler için (B. Arslantekin & C. Temel, Ed.). Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.

  • Özel Eğitim 2. Kademe Spor ve Fiziki Etkinlikler Kartları:

    Mirzeoğlu, A. D., Yanardağ, M., Top, E., Kaymak, A., Durmuşoğlu, Ö., & Çifci, R. (2019). Fiziki etkinlik ve spor kartları (OZ): Spor ve fiziki etkinlikler dersi II. kademe (5, 6, 7 ve 8. sınıf) orta-ağır zihinsel engeli ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için (A. D. Mirzeoğlu & M. Yanardağ, Ed.). Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Fiziksel eğitim, aktivite ve sporun temel kavramlarını tanımlar, bireyin gelişimi üzerindeki çok yönlü etkilerini açıklar.
  2. Vücut farkındalığı, postür ve fiziksel uygunluk bileşenlerini ayırt eder ve bunları eğitim sürecine entegre eder.
  3. Özel gereksinimli bireyler için fiziksel eğitimde kullanılabilecek öğretim yaklaşımlarını (doğrudan, bilişsel, keşfederek, taktiksel, sosyal öğrenme vb.) uygun biçimde seçer ve uygular.
  4. Fiziksel etkinliklerde ortaya çıkan problem davranışları analiz eder, önleyici düzenleme ve alternatif davranış öğretimi stratejilerini uygular.
  5. Zihinsel, duyusal, fiziksel ve nörolojik yetersizlikleri olan bireyler için bireyselleştirilmiş spor çizelgeleri tasarlar, uygun uyarlama ve değerlendirme yöntemlerini kullanır.

Temel Alan Dağılımı

(14) Öğretmen Yetiştirme ve Eğitim Bilimleri%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaAlıştırma ve UygulamaGösterip YaptırmaDeney / Laboratuvar / Atölye / Alan UygulamasıBireysel ÇalışmaProje Temelli Öğrenme (Saha çalışması dâhil)

Ölçme ve Değerlendirme

Ödev

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)14342
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi14114
Ara Sınav155
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final155

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Erken Çocuklukta (0-6 Yaş) Motor ve Duyusal Gelişim Temelleriİlgili kaynakların okunması
2Duyusal Zorluklar, Duyusal Aşırılıklar ve Duyu Bütünlemeİlgili kaynakların okunması
3Motor Planlama Sorunları ve Dispraksiİlgili kaynakların okunması
4Fiziksel Hareket Kitaplarını inceleme, bireysel ödevleri için konu dağılımı yapmaİlgili kaynakların okunması
5Kaba ve İnce Motor Becerilere Yönelik BÖP Taslağı Hazırlamaİlgili kaynakların okunması
6Kaba ve İnce Motor Becerilere Yönelik BÖP Taslağı Hazırlama Geri Bildirimİlgili kaynakların okunması
7Kaba ve İnce Motor Becerilere Yönelik BÖP Taslağı Hazırlama Geri Bildirimİlgili kaynakların okunması
8Ara sınavAra sınav
9Düşük Düzey Etkinlik Çizelgeleri Hazırlama (Somut & Nesne Tabanlı) örnekleri ve bireysel çizelge hazırlıklarına geri bildirimİlgili kaynakların okunması
10Orta ve Dijital Düzey Etkinlik Çizelgeleri Hazırlama örnekleri ve bireysel çizelge hazırlıklarına geri bildirimİlgili kaynakların okunması
11Parkur Çizelgeleri ve Motor İstasyon Tasarımları bireysel çizelgeler geri bildirimİlgili kaynakların okunması
12Duyu Bütünleme Çizelgeleri ve Uyumlandırma Egzersizleri bireysel çizelge hazırlıklarına geri bildirimİlgili kaynakların okunması
13Branş Uyarlamalı Spor Çizelgeleri (Top, Raket ve Temel Oyunlar) bireysel çizelgeler geri bildirimİlgili kaynakların okunması
14Spor Çizelgeleri Sergisi Hazırlığı ve Kurulum SimülasyonuStudent with Special needs, physical exercise and sports
15Spor Çizelgeleri Sergisi Hazırlığı ve Kurulum Simülasyonuİlgili kaynakların okunması
16FinalFinal Exam