Eğitim Fakültesi · Özel Eğitim Öğretmenliği · Lisans
Dersin Amacı
0-6 yaş aralığındaki özel gereksinimli çocukların kaba-ince motor gelişim alanlarını desteklemek; duyusal uyarılabilirlik, motor planlama güçlüğü (dispraksi), koordinasyon ve denge sorunlarını gidermeye yönelik beceri analizleri, BÖP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) uygulamaları ve dijital/düşük-orta düzey spor etkinlik çizelgeleri (parkur/duyu bütünleme) tasarlama yetkinliği kazandırmaktır.
Ders İçeriği
Bu ders, 0-6 yaş arasındaki özel gereksinimli çocukların kaba ve ince motor gelişimini desteklemeyi amaçlar. Öğrenciler önce erken çocuklukta motor ve duyusal gelişimin temellerini, duyusal aşırı ya da az duyarlılığı ve duyu bütünlemeyi öğrenir. Sonra motor planlama sorunlarını (dispraksi), koordinasyon ve denge güçlüklerini inceler. Park ve dış mekânlarda beceri analizi yapar, ileri-geri zincirleme tekniklerini kullanır. Ardından kaba ve ince motor becerilere, duyusal zorluklara ve dispraksiye yönelik Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) hazırlar. Birinci yarıyıl, hazırlanan BEP'lerin sunumu ve vize ile sona erer.
İkinci yarıyılda ders, etkinlik çizelgeleri ve spora uyarlamaya yönelir. Öğrenciler düşük düzey (somut nesne ve resimli kart), orta ve dijital düzey (tablet ve QR kod) etkinlik çizelgeleri hazırlar. Parkur ve motor istasyonlar tasarlar, duyu bütünleme egzersizleri ve duyusal mola protokolleri oluşturur. Top, raket ve temel oyunlar gibi branşları görsel ve dijital çizelgelerle uyarlar. Dönem, öğrencilerin ürettiği BEP'lerin, beceri analizlerinin, parkur ve duyu bütünleme çizelgelerinin sergilenmesi ve sunumuyla biter.
Zorunlu Kaynaklar
Özel Eğitim 1. Kademe Oyun, Spor ve Fiziki Etkinlikler Kartları:
Mirzeoğlu, A. D., Yanardağ, M., Top, E., Kaymak, A., Durmuşoğlu, Ö., & Çifci, R. (2019). Fiziki etkinlik ve spor kartları (OZ): Oyun, spor ve fiziki etkinlikler dersi I. kademe (1, 2, 3 ve 4. sınıf) orta-ağır zihinsel engeli ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için (A. D. Mirzeoğlu & M. Yanardağ, Ed.). Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Özel Eğitim 2. Kademe Görme Engelliler Beden Eğitimi Kartları:
Akı, E., Arslantekin, B., Temel, C., Atasavun Uysal, S., Polga, H., & Şen, G. (2019). Beden eğitimi ve spor kartları BESK (GE): Beden eğitimi, spor ve bağımsız hareket dersi II. kademe (5, 6, 7 ve 8. sınıf) görmeyen/az gören öğrenciler için (B. Arslantekin & C. Temel, Ed.). Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Özel Eğitim 2. Kademe Spor ve Fiziki Etkinlikler Kartları:
Mirzeoğlu, A. D., Yanardağ, M., Top, E., Kaymak, A., Durmuşoğlu, Ö., & Çifci, R. (2019). Fiziki etkinlik ve spor kartları (OZ): Spor ve fiziki etkinlikler dersi II. kademe (5, 6, 7 ve 8. sınıf) orta-ağır zihinsel engeli ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için (A. D. Mirzeoğlu & M. Yanardağ, Ed.). Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Fiziksel eğitim, aktivite ve sporun temel kavramlarını tanımlar, bireyin gelişimi üzerindeki çok yönlü etkilerini açıklar.
- Vücut farkındalığı, postür ve fiziksel uygunluk bileşenlerini ayırt eder ve bunları eğitim sürecine entegre eder.
- Özel gereksinimli bireyler için fiziksel eğitimde kullanılabilecek öğretim yaklaşımlarını (doğrudan, bilişsel, keşfederek, taktiksel, sosyal öğrenme vb.) uygun biçimde seçer ve uygular.
- Fiziksel etkinliklerde ortaya çıkan problem davranışları analiz eder, önleyici düzenleme ve alternatif davranış öğretimi stratejilerini uygular.
- Zihinsel, duyusal, fiziksel ve nörolojik yetersizlikleri olan bireyler için bireyselleştirilmiş spor çizelgeleri tasarlar, uygun uyarlama ve değerlendirme yöntemlerini kullanır.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 1 | 14 |
| Ara Sınav | 1 | 5 | 5 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 5 | 5 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Erken Çocuklukta (0-6 Yaş) Motor ve Duyusal Gelişim Temelleri | İlgili kaynakların okunması |
| 2 | Duyusal Zorluklar, Duyusal Aşırılıklar ve Duyu Bütünleme | İlgili kaynakların okunması |
| 3 | Motor Planlama Sorunları ve Dispraksi | İlgili kaynakların okunması |
| 4 | Fiziksel Hareket Kitaplarını inceleme, bireysel ödevleri için konu dağılımı yapma | İlgili kaynakların okunması |
| 5 | Kaba ve İnce Motor Becerilere Yönelik BÖP Taslağı Hazırlama | İlgili kaynakların okunması |
| 6 | Kaba ve İnce Motor Becerilere Yönelik BÖP Taslağı Hazırlama Geri Bildirim | İlgili kaynakların okunması |
| 7 | Kaba ve İnce Motor Becerilere Yönelik BÖP Taslağı Hazırlama Geri Bildirim | İlgili kaynakların okunması |
| 8 | Ara sınav | Ara sınav |
| 9 | Düşük Düzey Etkinlik Çizelgeleri Hazırlama (Somut & Nesne Tabanlı) örnekleri ve bireysel çizelge hazırlıklarına geri bildirim | İlgili kaynakların okunması |
| 10 | Orta ve Dijital Düzey Etkinlik Çizelgeleri Hazırlama örnekleri ve bireysel çizelge hazırlıklarına geri bildirim | İlgili kaynakların okunması |
| 11 | Parkur Çizelgeleri ve Motor İstasyon Tasarımları bireysel çizelgeler geri bildirim | İlgili kaynakların okunması |
| 12 | Duyu Bütünleme Çizelgeleri ve Uyumlandırma Egzersizleri bireysel çizelge hazırlıklarına geri bildirim | İlgili kaynakların okunması |
| 13 | Branş Uyarlamalı Spor Çizelgeleri (Top, Raket ve Temel Oyunlar) bireysel çizelgeler geri bildirim | İlgili kaynakların okunması |
| 14 | Spor Çizelgeleri Sergisi Hazırlığı ve Kurulum Simülasyonu | Student with Special needs, physical exercise and sports |
| 15 | Spor Çizelgeleri Sergisi Hazırlığı ve Kurulum Simülasyonu | İlgili kaynakların okunması |
| 16 | Final | Final Exam |


