Eğitim Fakültesi · Özel Eğitim Öğretmenliği · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; eğitimde bütünleştirmenin kuramsal ve pratik temellerini, yasal düzenlemelerini ve Evrensel Tasarım ilkelerini kavratmaktır. Öğrencilerin; Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı (BEP) hazırlama süreçleri, okul-aile iş birliği, olumlu davranış destekleri ve farklılaştırılmış öğretim uygulamaları konusunda yetkinlik kazanmaları amaçlanmaktadır. Ayrıca zihin yetersizliği, otizm, işitme, görme, dil, fiziksel yetersizlikler, özel öğrenme güçlüğü ve üstün zeka gibi farklı engel gruplarına yönelik öğretimsel uyarlamalar yapabilme becerisi kazandırılması hedeflenmektedir.
Ders İçeriği
Bu derste eğitimde bütünleştirmenin kuramsal temelleri, yasal düzenlemeleri ve evrensel tasarım ilkeleri ele alınmaktadır. Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı (BEP) hazırlama, aile danışmanlığı, tüm öğrencileri destekleyen stratejiler ve olumlu davranış destekleri incelenmektedir. Ders kapsamında bütünleştirme destek modelleri ile zihin yetersizliği, otizm, işitme, görme, dil, süreğen hastalıklar, fiziksel yetersizlikler, özel öğrenme güçlüğü ve özel yetenek gibi farklı gruplara yönelik öğretimsel uyarlamalar detaylı bir şekilde işlenmektedir.
Zorunlu Kaynaklar
Sarıca, A. D., ve Tanrıverdi, A. (Ed.). (2021). Eğitimde bütünleştirme: Herkes için bir okul yaratmak. Nobel Akademik Yayıncılık.
Bakkaloğlu, H., ve Sucuoğlu, B. (Çev. Ed.). (2017). Okul öncesinde bütünleştirmeyi hayata geçirme: Çocuklar, öğretmenler ve okulları destekleyen stratejiler. Nobel Akademik Yayıncılık.
Önerilen Kaynaklar
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2025). Sosyal kabul. Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_02/04160608_05094929_3sosyalkabulkitap.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2025). Özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler. Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_02/04160608_05094929_2ozelegitimihtiyaciolanogrenciler.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2025). Farklılaştırılmış öğretim ve müdahale stratejileri. Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_02/04160608_05094843_1farklilastirilmisogretimvemudahalestratejileri.pdf
Batu, E. S. (2000). Kaynaştırma, destek hizmetler ve kaynaştırmaya hazırlık etkinlikleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 2(04).
Batu, S., & Topsakal, M. (2003). Özel Eğitim Danışmanlığı Süreci Ve Bir Danışmanlık Örneği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 4 (1), 19-29.
Işıtan, H. D., & Dayı, E. (2022). Sınıfında özel gereksinimli öğrenci bulunan genel eğitim öğretmenlerinin özel eğitim danışmanlığına ilişkin görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 1-24.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2009). Okul öncesi dönemde kaynaştırma eğitiminin yaygınlaştırılması projesi (Genelge No: 2009/66). Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2015). Destek eğitim odası açılması (Genelge No: 2015/15). Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2017). Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamaları (Genelge No: 2017/28). Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Millî Eğitim Bakanlığı. (1997). Özel eğitim hakkında kanun hükmünde kararname (Kararname Numarası: 573). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 23011).
Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Özel eğitim hizmetleri yönetmeliği. T.C. Resmî Gazete (Sayı: 30471).
Açıklamalar
Ödev Kapsamı: Öğrenciler, kapsayıcılık ve bütünleştirme temalı belirlenmiş kitap veya filmler arasından seçim yapacak; hazırlık sürecinde kendilerine iletilen rehber sorular doğrultusunda analizlerini yapılandıracaklardır.
Sunum ve Raporlama: Seçilen eser üzerinden hazırlanan çalışmalar, dönem sonunda raporalanıp teslim edilecek ve sınıf sunumları üzerinden değerlendirilecektir.
Kurallar
Dersin İşleyiş Yöntemi: Dersler teorik altyapının aktarılmasının yanı sıra olay incelemeleri, grup çalışmaları eşliğinde yürütülecektir.
Devam Zorunluluğu: Üniversite mevzuatı uyarınca teorik derslere devam zorunluluğu bulunmakta olup, öğrencilerin ders süreçlerini düzenli takip etmeleri beklenmektedir.
İletişim Kanalları: Dersle ilgili duyurular ve bilgilendirmeler resmi sistemler (Microsoft Teams-Eposta) üzerinden yapılacak olup, öğrencilerin kurumsal e-postalarını düzenli kontrol etmeleri önem arz etmektedir.
Özgünlük ve İntihal: Tüm ödev ve raporların özgün olması akademik etik kurallarına aykırı olmaması zorunludur.
Zamanında Teslim ve Sunum: Ödevlerin ve sunumların ilan edilen takvime uygun olarak eksiksiz bir şekilde tamamlanması gerekmektedir.
Soru Rehberine Uygunluk: Hazırlanacak sunum ve raporlarda, öğretim elemanı tarafından paylaşılan rehber soruların eksiksiz ele alınması ve yanıtlanması zorunludur.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Özel gereksinimli öğrenciler için öğretimsel uyarlama çalışmaları planlar.
- Bütünleştirme uygulamalarının kuramsal temellerini ve Türkiye’deki yasal dayanaklarını analiz eder.
- Evrensel Tasarıma Dayalı Öğrenme İlkelerini temel alarak kapsayıcı düzenlemeler yapar.
- Bütünleştirme kapsamında BEP ekibinin iş birliğini planlar.
- Bütünleştirmede kullanılan destek eğitim hizmetleri-modellerini planlar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 1 | 16 |
| Ara Sınav | 1 | 5 | 5 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 4 | 4 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 5 | 5 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Eğitimde Bütünleştirme: Kuramsal ve Pratik Temeller/ Bütünleştirme-Kaynaştırmayla İlgili Yasal Düzenlemeler | İlgili kaynaklara erişim |
| 2 | Evrensel Tasarım: Mimarlık ve Tasarım Penceresinden Eğitimde Bütünleştirme | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 3 | Bütünleştirme kapsamında Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı Ekibi İşbirliği | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 4 | Aile Danışmanlığı ve Okul Aile İş birliği | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 5 | Tüm Öğrencilerin Gereksinimlerini Destekleyen Stratejiler | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 6 | Olumlu Davranış Destekleri: Sorunlu Davranışların Yönetimi ve Önlenmesi | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 7 | Bütünleştirme Destek Modelleri, Destek Eğitim Hizmetleri, Farklılaştırılmış Öğretim | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Öğretimsel Uyarlamalar/ Zihin Yetersizliği ve Otizm Spektrum Bozukluğu | İlgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 10 | Öğretimsel Uyarlamalar/ İşitme ve Görme Yetersizliği | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 11 | Öğretimsel Uyarlamalar/ Dil-Konuşma Güçlüğü ve Süreğen Hastalık | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 12 | Öğretimsel Uyarlamalar/ Fiziksel Yetersizlik ve Ağır-Çoklu Yetersizlik | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 13 | Öğretimsel Uyarlamalar/ Öğrenme Güçlüğü, Üstün Zeka ve Özel Yetenek | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 14 | Öğretimsel Uyarlamalar/ Okul öncesi ve sonrası birey olmak | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 15 | Genel tekrar- ödev sunumları | ilgili kaynaklardan haftalık konunun okunması |
| 16 | Final sınavı | Final sınavı |


