Eğitim Fakültesi · Özel Eğitim Öğretmenliği · Lisans
Dersin Amacı
İslamiyet öncesinden Cumhuriyet’e ve günümüze kadar uzanan süreçte eğitim kurumları, politikalarının incelenmesi. Öğrencilere, eğitim tarihinin öneminin vurgulanması, Cumhuriyet öncesinden günümüe eğitimdeki gelişimlerin özetlenmesi ve Cumhuriyetin temel eğitim felsefesinin kavratılması.
Ders İçeriği
Türk eğitim tarihinin amacı, dönemleri ve temel konuları,
İslamiyet Öncesi Dönem Türklerde insan ve eğitim anlayışları,
Karahanlı, Selçuklu, Osmanlı dönemleri Türk eğitim anlayışı, müesseleri ve eğitimcileri,
Cumhuriyet Dönemi eğitim anlayışı ve uygulamaları
Türkiye'de öğretmen yetiştirmeye ilişkin kurumlar ve uygulamalar
Zorunlu Kaynaklar
1. Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, Pegem Yayınları, 2021
2. Salih Özkan, Türk Eğitim Tarihi, Nobel Akademik Yayınları, 2019
3. Mustafa Kılınç, Songül Keçeci Kurt (Ed), Türk Eğitim Tarihi, Pegem Yayınları, 2019
4. Evrim Şencan (Ed), Türk Eğitim Tarihi, Pegem Yayınları, 2023
5. Mustafa Gündüz (Ed), Türk Eğitim Tarihi, Pegem Yayınları, 2025
6. Mehmet Sağlam (Ed), Türk Eğitim Tarihi, Vizetek Yayınları. 2021
7. Ali Rıza Erdem (Ed), Türk Eğitim Tarihi, Eğiten Kitap, 2022
8. Mehmet Özgedik, Türk Eğitim Tarihi, Ülke Yayınları, 2014
9. Cavit Binbaşıoğlu, Türkiye'de Eğitim Bilimleri Tarihi. 1993
Önerilen Kaynaklar
1. Mustafa Önder, Türk Eğitim Tarihi, Anı Yayıncılık, 2014
2. Güray Kırpık, Türk Eğitim Tarihi El Kitabı, Grafiker Yayınları, 2016
3. Hasan Aydemir (Ed), Türk Eğitim Tarihi, Nobel Akademik Yayınları, 2019
4. Ali Arslan, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Eğitim-Öğretim Tarihi, Usul Yayınları, 2025
5. Ziya Gökalp, Türk Medeniyeti Tarihi, Kapra Yayıncılık, 2021
6. Yaşar Bedirhan, Zeki Atçeken, Selçuklu Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi, Eğitim Yayınevi, 2016
7. Ziya Kazıcı, Osmanlı'da Eğitim Öğretim, Kayıhan Yayınları, 2020
Açıklamalar
- Derse hazırlıklı olarak vaktinde gelmek ve aktif katılım göstermek esastır.
- Başarı notu; Arasınav %40, Final sınavı %60 oranında katılarak belirlenir.
Kurallar
Derslere hazırlıklı olarak vaktinde gelinir ve mutlaka %70 devam sağlanır.
Telefonlar sessize alınır ve kapalı ortamda tutulur.
Dersin huzur ve sükûnuna özen gösterilir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Türkiye’de öğretmen yetiştirme sisteminin tarihsel gelişimini dönemlere göre açıklar.
- Geçmişten günümüze Türk eğitim sisteminin gelişimine katkıda bulunan (Farabi, İbn Sina, Biruni, Nizamülmülk, Gökalp, Baltacıoğlu gibi) başlıca düşünürlerin eğitim görüşlerini bilir.
- Eski Türklerden günümüze Türklerin geliştirdiği başlıca eğitim kurumlarını (Sıbyan mektepleri, medreseler, Ahilik, Enderun, Darülfünun, Darülmuallimin, Köy Enstitüleri gibi) amaç ve özellikleriyle birlikte açıklar.
- Türkiye Cumhuriyeti eğitim sisteminin dayandığı temel ilkeler hakkında başkalarını bilgilendirir.
- Eski Türklerden Cumhuriyet’e eğitim kurumlarının gelişim sürecini kavrar.
- Tarihsel belgeleri ve eğitim politikalarını eleştirel bir bakışla değerlendirir.
- Eğitim tarihinin kültürel kimlik ve toplumsal gelişim açısından önemini kavrar.
- Geleneksel ile modern eğitim arasındaki ilişkileri, değişim ve dönüşümlerin dinamiklerini analiz ve sentezlerle sorgular.
- Tanzimat ve II. Meşrutiyet eğitim uygulamalarının ve Cumhuriyet dönemi eğitim politikalarına etkilerini açıklar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 1 | 16 |
| Ara Sınav | 1 | 8 | 8 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 9 | 9 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 10 | 10 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Türk Eğitim Tarihine Giriş | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, Giriş ve Sonuç |
| 2 | İslam Öncesi Türklerde Eğitim | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, 1. Kısım; Cavit Binbaşıoğlu, Türkiye'de Eğitim Bilimleri Tarihi, Giriş |
| 3 | İç Asya Müslüman Türkleri Karahanlılar | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, 2. Kısım, 1. Bölüm; Mustafa Kılınç, Songül Keçeci Kurt (Ed), Türk Eğitim Tarihi, 3. Bölüm |
| 4 | Selçuklular ve Anadolu Beyliklerinde Eğitim | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, 2. Kısım, 2. Bölüm; Mustafa Gündüz (Ed), Türk Eğitim Tarihi, 1. Bölüm; Mustafa Kılınç, Songül Keçeci Kurt (Ed), Türk Eğitim Tarihi, 4.ve 5. Bölümler |
| 5 | Osmanlı Klasik Döneminde Eğitim (1299-1776) | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, 2. Kısım, 3. Bölüm A ; Mustafa Kılınç, Songül Keçeci Kurt (Ed), Türk Eğitim Tarihi, 6. Bölüm |
| 6 | Eğitimde İlk Yenileşme Dönemi'nde Eğitim (1776-1839) | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, 2. Kısım, 3. Bölüm B ; Mustafa Kılınç, Songül Keçeci Kurt (Ed), Türk Eğitim Tarihi, 7. Bölüm |
| 7 | Tanzimat Döneminde Eğitim (1839-1876) | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, 2. Kısım, 3. Bölüm C ; Mustafa Kılınç, Songül Keçeci Kurt (Ed), Türk Eğitim Tarihi, 8. Bölüm |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Mutlakıyet Döneminde Eğitim (1876-1908) | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, 2. Kısım, 3. Bölüm E; Salih Özkan, Türk Eğitim Tarihi, 4. Bölüm |
| 10 | II. Meşrutiyet ve Milli Mücadele Döneminde Eğitim (1908-1922) | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, 2. Kısım, 3. Bölüm F, 4. Bölüm; Salih Özkan, Türk Eğitim Tarihi, 4. Bölüm |
| 11 | Cumhuriyet Döneminde Eğitim (Tek Parti Dönemi 1923-1950) | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, 2. Kısım, 5. Bölüm; Salih Özkan, Türk Eğitim Tarihi, 6. ve 7. Bölümler |
| 12 | Cumhuriyet Döneminde Eğitim (Çok Partili Dönem-1950 Sonrası) | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, 2. Kısım, 5. Bölüm ; Mustafa Kılınç, Songül Keçeci Kurt (Ed), Türk Eğitim Tarihi, 13. Bölüm; Salih Özkan, Türk Eğitim Tarihi, 9. Bölüm |
| 13 | Geçmişten Günümüze Türkiye’de Öğretmenlik | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, Madde 63; Cavit Binbaşıoğlu, Türkiye'de Eğitim Bilimleri Tarihi, 1. Kısım |
| 14 | Diğer Türk devletlerinde eğitim tarihine kısa bakış | Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, II. Kısım, 6. Bölüm. |
| 15 | Genel değerlendirme | Tüm kaynaklar |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |