Eğitim Fakültesi · Okul Öncesi Öğretmenliği · Lisans
Dersin Amacı
Okul öncesi öğretmen adaylarının çocuğu tanıma ve değerlendirmenin amaç, gereklilik ve ilkelerini bilmesi; MEB Maarif Modeli Okul Öncesi eğitim Programı’na (2024) uygun nitelikte tanıma ve değerlendirme süreçlerinin nasıl yürütüleceğini kavraması, okul öncesi dönem çocuklarına yönelik bilimsel nitelikli tanıma-değerlendirme yöntem, teknik ve envanterleri öğrenerek öğretmenlik yıllarında uygun şekilde uygulayabilecek yeterliliğe ulaşması.
Ders İçeriği
“Çocuğu tanıma ve değerlendirme”nin tanımı, amaçları, önemi ve gerekliliği, çocuğu tanıma ve değerlendirmede aile, öğretmen ve okulun rolü, çocuğu tanıma ve değerlendirme ilkeleri, MEB Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı’nda (2024) çocuğu tanıma ve değerlendirme süreçleri, çocuğu tanıma ve değerlendirme tekniği olarak gözlem, gelişimsel değerlendirme (motor, bilişsel, dil, özbakım becerileri ve sosyal-duygusal gelişimin değerlendirilmesi), çocuğu tanıma ve değerlendirmede standart testler ve projektif testler, performansa dayalı değerlendirme (portfolyo, e-portfolyo, rubrik ve oyun), çocuğu tanıma ve değerlendirmede derecelendirme ölçekleri ve otantik değerlendirme, çocuğu tanıma ve değerlendirmeye yönelik bilimsel nitelikli ölçek/envanter araştırma, uygulama ve sunma.
Zorunlu Kaynaklar
- GÜNCELLENEN Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TYMM OÖEP)- 2026 (Güncellenme tarihi: 14.09.2026) https://tegm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_09/6aa835279ca66960762489_Okul_%C3%96ncesi_EP_TTKB.pdf
- Tunçeli, H.İ. ve Zembat, R. (Eds.).(2025). Çocuğu Tanıma Ve Değerlendirme: Erken Çocukluk Döneminde Kullanılan Teknikler ve Güncel Ölçme Araçları. (2.Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Yıldırım, G. ve Özyılmaz, G. (Ed.).( 2025). Çocuğu Tanıma ve Değerlendirme (2.Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları
- Ördek-İnceoğlu, S. ve Evran, D. (Ed.). (2022). Erken Çocukluk Eğitiminde Ölçme ve Değerlendirme. Nobel Akademik Yayıncılık.
- Akay, R. (Ed.) (2022). Çocuğu Tanıma Teknikleri (0-18 Yaş Gelişimsel Yaklaşım). İstanbul: Efe Akademi Yayınları.
- Özyürek, A. ve Çetinkaya, A. (2021). Erken Çocukluk Döneminde Çocukları Tanıma ve Değerlendirme. F. Yaşar Ekici ve K.A. Kırkıç (Ed.). 'Erken Çocukluk Eğitimi: Kuramdan Uygulamaya' kitabı içinde (s.475-491). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi.
- Kesicioğlu, O.S. ve Hacıibrahimoğlu, B. (Eds.).(2018). Erken Çocuklukta Çocuğu Tanıma ve Değerlendirme. (1.Baskı). Ankara: Eğiten Kitap Yayınları
- Önder A. (Ed.). (2021). Okul Öncesi Dönemde Çocukları Değerlendirme ve Tanıma Teknikleri. (4.Baskı). Ankara. Eğiten Kitap Yayınları.
- Önder A. (Ed.). (2018). Örneklerle Okul Öncesi Dönemde Çocuklarını Değerlendirme ve Tanıma. (1.Baskı). Ankara. Eğiten Kitap Yayınları.
Önerilen Kaynaklar
- Köroğlu, A.Y. ve Yılmaz Demirel, Ö. (Ed.). (2024). Gelişimsel Tanı ve Değerlendirme. Ankara: Nobel akademi Yayıncılık.
- Casey, L.B. and Carter, S.L. (2024). Erken Çocukluk Eğitiminde Uygulamalı Davranış Analizi. (Applied Behavior Analysis in Early Childhood). Çev. Edt. Bülbin Sucuoğlu, Hatice Bakkaloğlu. (1.basımdan çeviri). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Tekmen, B. ve Akgök Karaca, T. (2023). Erken Çocukluk Eğitiminde Çocuğu Tanıma ve Değerlendirmeye Yönelik Araştırmaların İncelenmesi. Tarih Okulu Dergisi (TOD), 65, 1431-1458.
- Salık, H. ve Aral, N. (2022). Türkiye’de Çocuğu Tanıma ve Değerlendirmede Kullanılan Standart Testlerin İncelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Ankara Health Sciences) 11(1), 15-30.
- Beaty, J.J. (2021). Erken Çocuklukta Gözlem ve Değerlendirme (Observing Development of the Young Child), (Çev. Edt. Menekşe Boz). (2.Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
- Mcafee, O., Leong, D.J. (2020). Erken Çocukluk Döneminde Gelişimin ve Öğrenmenin Değerlendirilmesi ve Desteklenmesi (Assessing and Guiding Young Childiren's Development and Learning). Çeviri Editörü: Birsen Güzel. (5.basımdan çeviri). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Losardo, A. and Syverson, A.N. (2020). Küçük Çocukları Değerlendirmeye Yönelik Alternatif Yaklaşımlar (Alternative Approaches To Assessing Young Children). Çev. Edt. Müdriye Yıldız Bıçakçı. (2.basımdan çeviri).
- Koçyiğit, S. (2020). Otantik Değerlendirme. E.Görgü ve T. Sezer (Ed.). 'Erken Çocukukta Güncel Konular' kitabı içinde (ss.477-494). (1.Baskı). Ankara: Nobel Yayınları.
- Ulusoy, N. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin çocuğu tanıma ve değerlendirme tekniklerine yönelik tutumlarının incelenmesi. Yüksek lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Kuru, N. ve Akman, B. (2019). Çocuğu Tanıma ve Değerlendirme Aracı Olarak Pedagojik Dokümantasyon. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 12(3), 935-949.
- Işıkoğlu Erdoğan, N., Canbeldek, M. (2017). Erken Çocukluk Eğitiminde Ölçme ve Değerlendirme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 1306-1327. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/342222
Açıklamalar
Ders notunun belirlenmesinde;
VİZE: % 20
ÖDEV: % 20
FİNAL: % 60
etki oranına sahiptir.
Kurallar
Derse %70 devam zorunluluğu vardır. Devam oranı %70'in altında kalan öğrenciler, dersten kalır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Öğrenciler, çocukları tanıma ve değerlendirmenin amaçları, önemi ve gerekliliğini açıklar.
- Öğrenciler, çocukları tanıma ve değerlendirme sürecinin temel ilkelerini açıklar.
- Öğrenciler, erken çocukluk döneminde kullanılan tanıma ve değerlendirme yöntem ve tekniklerini bilir.
- Öğrenciler, erken çocukluk döneminde kullanılan tanıma ve değerlendirme araçlarını ve onların işlevlerini bilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 1 | 16 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 16 | 16 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 10 | 10 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Ders tanıtımı ve dersin işleyişi hakkında bilgilendirme | ECE 303-Ders Bilgi Formu |
| 2 | “Çocuğu Tanıma ve Değerlendirme”nin tanımı, amaçları, önemi ve gerekliliği | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 3 | Çocuğu tanıma ve değerlendirmede aile, öğretmen ve okulun rolü | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 4 | Çocuğu tanıma ve değerlendirme ilkeleri | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 5 | MEB Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı’nda (2024) çocuğu tanıma ve değerlendirme süreçleri | Kaynak-1'de bu konuyla ilgili kısımlar |
| 6 | Çocuğu tanıma ve değerlendirme tekniği olarak “Gözlem” | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 7 | Gelişimsel değerlendirme (motor, bilişsel, dil gelişiminin değerlendirilmesi) | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 8 | Ara Sınav | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da ilk 7 haftanın konularını içeren kısımlar |
| 9 | Gelişimsel değerlendirme (özbakım becerileri ve sosyal-duygusal gelişimin değerlendirilmesi) | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 10 | Çocuğu tanıma ve değerlendirmede standart testler ve projektif testler | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 11 | Performansa dayalı değerlendirme (portfolyo, e-portfolyo, rubrik ve oyun) | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 12 | Çocuğu tanıma ve değerlendirmede derecelendirme ölçekleri ve otantik değerlendirme | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 13 | Çocuğu tanıma ve değerlendirmeye yönelik bilimsel nitelikli ölçek/envanter araştırma, uygulama ve sunma | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 14 | Çocuğu tanıma ve değerlendirmeye yönelik bilimsel nitelikli ölçek/envanter araştırma, uygulama ve sunma | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 15 | Çocuğu tanıma ve değerlendirmeye yönelik bilimsel nitelikli ölçek/envanter araştırma, uygulama ve sunma | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da bu konuyla ilgili kısımlar |
| 16 | Final Sınavı | Kaynak-1,2,3,4,5,6,7,8,9'da 13 haftanın konularını içeren kısımlar |


