Eğitim Fakültesi · İlköğretim Matematik Öğretmenliği · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, Olasılık dersinde edinilen kuramsal bilgileri temel alarak matematik öğretmeni adaylarının istatistiksel düşünme ve veri okuryazarlığı becerilerini geliştirmek; örneklemden evrene ilişkin istatistiksel çıkarımlarda bulunmalarını; gerçek yaşam ve eğitim verilerini uygun betimsel ve çıkarımsal istatistik yöntemleriyle analiz etmelerini ve elde edilen istatistiksel sonuçları teknoloji desteğiyle doğru, eleştirel ve bağlama uygun biçimde yorumlamalarını sağlamaktır.
Ders İçeriği
İstatistiksel düşünme ve istatistiksel araştırma süreci; evren, örneklem, parametre ve istatistik kavramları; veri türleri ve örnekleme yöntemleri; betimsel istatistiğin temel kavramlarının gözden geçirilmesi; örnekleme değişkenliği ve örnekleme dağılımları; Merkezi Limit Teoreminin istatistiksel çıkarımdaki rolü; standart hata; nokta ve aralık tahmini; güven aralıkları; hipotez testlerinin temel mantığı; sıfır ve alternatif hipotez; anlamlılık düzeyi ve p-değeri; Tip I ve Tip II hatalar; tek örneklem, bağımsız örneklem ve eşleştirilmiş örneklem t testleri; kategorik veriler ve ki-kare bağımsızlık testine giriş; korelasyon ve nedensellik; basit doğrusal regresyon; gerçek veri setlerinin teknoloji destekli analizi, yorumlanması ve raporlanması.
Zorunlu Kaynaklar
Akdeniz, F. Olasılık ve İstatistik, Baki Kitabevi, Adana, 1998.
Önerilen Kaynaklar
Köklü, N., Büyüköztürk, Ş. ve Bökeoğlu, Ö.Ç. (2006). Sosyal bilimler için istatistik. 2. Baskı. Pegem Yayıncılık, Ankara
Gravetter, F.J. and Wallnau, L.B. (2004). Statistics for the Behavioral Sciences. 6th edition. West Publishing Comp, USA.
Erbaş, S.O. Olasılık ve İstatistik, Ankara, 2007,2008,2011 Üçüncü baskı. Ankara. Gazi Kitabevi, 2007.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Kategorik verilerde temel analizleri uygular; iki değişken arasındaki ilişkiyi korelasyon ve basit doğrusal regresyon yöntemleriyle inceler ve yorumlar.
- Gerçek yaşam ve eğitim verilerini uygun istatistiksel teknolojilerle analiz eder ve elde edilen sonuçları eleştirel, etik ve bağlama uygun biçimde değerlendirir.
- İstatistiksel araştırma sürecini ve evren, örneklem, parametre ve istatistik kavramlarını açıklar.
- Araştırma problemine ve veri yapısına uygun örnekleme yöntemlerini belirler ve örnekleme yanlılığını değerlendirir.
- Bir veri setini uygun betimsel istatistik ve grafiksel yöntemlerle özetler ve yorumlar.
- Örnekleme değişkenliği, örnekleme dağılımı, Merkezi Limit Teoremi ve standart hata arasındaki ilişkiyi açıklar.
- Nokta ve aralık tahminlerini uygular ve güven aralıklarını bağlam içinde yorumlar.
- Hipotez testlerinin temel mantığını açıklar; uygun t testini seçer, uygular ve sonuçlarını yorumlar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 1 | 16 |
| Ara Sınav | 1 | 4 | 4 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 4 | 4 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İstatistiksel düşünme ve istatistiksel araştırma süreci; olasılıktan istatistiğe geçiş | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 2 | Evren, örneklem, parametre ve istatistik; veri türleri, örnekleme yöntemleri ve yanlılık | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 3 | Betimsel istatistiğin gözden geçirilmesi; merkez, yayılım, dağılım ve grafiklerin yorumlanması | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 4 | Örnekleme değişkenliği ve örnekleme dağılımları | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 5 | Merkezi Limit Teoremi ve standart hata; MLT’nin istatistiksel çıkarımdaki rolü | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 6 | Nokta tahmini; parametre, tahmin edici ve tahmin | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 7 | Güven aralığı tahmini ve güven aralıkları; güven düzeyi ve doğru yorumlama | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 8 | ARA SINAV HAFTASI | Vize |
| 9 | Hipotez testlerinin mantığı: H₀, H₁, test istatistiği, anlamlılık düzeyi ve p-değeri | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 10 | Tip I–Tip II hata, test gücü ve tek örneklem t testi | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 11 | Bağımsız ve eşleştirilmiş örneklem t testleri; uygun testin seçilmesi | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 12 | Kategorik veriler, çapraz tablolar ve ki-kare bağımsızlık testine giriş | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 13 | Korelasyon; korelasyon katsayısının yorumlanması ve korelasyon–nedensellik ayrımı | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 14 | Basit doğrusal regresyon; gerçek veri üzerinde teknoloji destekli bütünleştirici uygulama ve genel değerlendirme | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 15 | Genel sınava hazırlık | İlgili bölüm hakkında bir ön çalışma yapma |
| 16 | Final sınavı | Final |